Zaboravili ste šifru?
Niste registrovani? Iskoristite svoj postojeći nalog

Beogradski zoološki vrt kroz istoriju #3 (FOTO)

Beogradski zoološki vrt nastao je davne 1936. godine. Osnovao ga je tadašnji gradonačelnik, industrijalac, gospodin Vlada Ilić.

Te prve godine, kada je formiran, zauzimao je prostor od 3,6 hektara da bi, vrlo brzo, bio proširen na sedam, a zatim, izgradnjom restorana Kalemegdanska terasa i pripajanjem jednog dela Donjeg grada Vrtu, čak na nešto više od 14 hektara. Danas, nažalost, obuhvata znatno manju površinu, od približno 6,5 hektara.

Vrt je smešten na Malom Kalemegdanu , u okviru prostora Beogradske tvrđave, najznačajnijeg kulturno istorijskog spomenika grada. Po svom mestu jedinstven je u svetu i, mada nevelik, uvek je bio zanimljiv ne samo po životinjskim vrtsma koje se u njemu nalaze, nego i po svom specifičnom fizičkom okviru i arhitekturi.

Rešenje Zoološkog vrta iz 1936. godine urađeno je kao jedinstvena celina u urbanističkom i arhitektonskom smislu. Projektovao ga je inženjer Aleksandar Krstić, inače tvorac niza objekata i parkova tadašnjeg Beograda.

Ideja o osnivanju zoološkog vrta u Beogradu, i to na prostoru na kojem se danas nalazi, datira još iz vremena od pre Prvog svetskog rata, o čemu svedoči govor Živojina Đorđevića, profesora Beogradskog univerziteta, održan na svečanom otvaranju Zoološkog vrta u Beogradu 12. jula 1936. godine, a objavljen u osmom broju Beogradskih opštinskih novina 1936. godine.

Gospodin Vlada Ilić, predsednik Gradse opštine“Još pre Svetskog rata pomišljalo se na zoološki vrt u prestonici, u Beogradu. Mnoge preče potrebe sprečavale su ostvarenje ove kulturne zamisli, a naročito vojni posed tvrđave Beograda, koji je tada bio na granici i najveći garnizon u zemlji.

Naglo povećanje Beograda posle rata, i njegova smanjena vojnička uloga sada kao gradau srcu zemlje, omogućile su ponovo isticanje ideje o zoološkom vrtu na Kalemegdanu i jednom delu grada, koji vojska sada napušta. Ja sam i pre, a naročito posle Svetskog rata iznosio ideju da se zoološki vrt što pre ostvari u Beogradu, i to baš na mestu na kome ga sada vidimo, jer bi još dugo čekali njegovo ostvarenje van Beograda u Topčideru ili još dalje, kako se nekad isticalo.

Neposredna okolina Beograda još ne nudi uslove za otvaranje zoološkog vrta, kao ni za mnoge druge ustanove od primordijalne vrednosti za jedan veliki grad. Praktičnije je, i ako hoćemo i estetičnije, da se na padinama Kalemegdana, u neposrednoj blizini Dunava, iskoriste kako te padine, tako i profili napuštene Tvrđave koji se, nešto preuređeni, idealno mogu upotrebiti za smeštaj životinja po sistemu Hagenbeka, tj. da se životinje drže što manje u kavezima, već da se što više drže kao u slobodnoj prirodi. Strme padine gradskih profila omogućavaju vodeni tok i izgradnju bazena za veće životinje, kao i za barske tice u takvoj razmeri i tako estetski, da bi na tome mogli pozavideti najbolje uređeni, stari zoološki vrtovi koji su većinom u ravnici.” 

Više puta odlagana za bolja vremena i stavljena ad acta, ideja o osnivanju zoološkog vrta ipak je zaživela na osnovu predloga tadašnjeg predsednika Gradske opštine, gospodina Vlade Ilića, podnesenog Gradskom poglavarstvu Beograda, pod brojem 17898, 16. maja 1935. godine.

Već narednog dana, 17. maja, Gradsko veće je na svojoj sednici u celosti usvojilo predlog predsednika Gradske opštine o osnivanju zoološkog vrta u Beogradu i donelo izvršnu odluku: Da se pristupi osnivanju zoološkog vrta - rasadnika u Beogradu na prostoru koji se nalazi između gradskih zidina, na padini Malog Kalemegdana. Organizacijom ovog vrta - kaže se u odlucu - rukovodiće zajedno šef veterinarskog otseka i šef Otseka za parkove i spremiti potrebne pravilnike za njegovu organizaciju i održavanje. 

Početak radova na uređenju zoološkog vrta u Donjem gradu, na prostoru koji se nekad zvao Zerek i služio kao smetlište malog naselja, predstavljao je veliki događaj za stanovnike glavnog grada koji su skoro svakodnevno dolazili da posmatraju kako radovi napreduju, sa nestrpljenjem očekujući dan svečanog otvaranja. I on je, napokon, došao.

Galerija

^ Vrh strane